Mazurska pamięć...
Wiejskie i małomiasteczkowe pomniki na Mazurach - przeszłość, terażniejszość, przyszłość.
Powiaty:
Ełcki
Giżycki
Gołdapski
Mrągowski
Olecki
Piski
Węgorzewski
Projekt "<<Pamięci chłopców naszych...>>
Wiejskie i małomiasteczkowe pomniki na
Mazurach przeszłość, teraźniejszość, przyszłość"
jest moim autorskim pomysłem zrealizowanym
dzięki wsparciu stypendialnemu Ministra
Kultury.
Na Mazurach pierwsze wiejskie pomniki na większą skalę zaczęto wznosić po zakończeniu
I wojny światowej. Miały one najczęściej formy różnego typu obelisków upamiętniających
mieszkańców wsi lub małych miasteczek, poległych na frontach Wielkiej Wojny, w szeregach
armii niemieckiej. Były to obiekty wolnostojące - także ustawiane na cmentarzach, czasami były
to pamiątkowe płyty w kościołach. Na większości pomników znajdowały się tablice ze spisami
nazwisko poległych. Do 1945 r. były najczęściej centralnymi punktami społeczno - kulturowymi
wsi, wokół których organizowano różnego typu uroczystości.
Po II wojnie światowej wraz z wymianą ludności na Mazurach cześć wiejskich pomników została
zniszczona, część uszkodzona, inne zostały w stanie niemal nienaruszonym. Nadal, mimo
ponad pół wieku od zakończenia wojny, są to obiekty obce, trudne do włączenia do współczesnej
przestrzeni wiejskiej. Jednocześnie są to ślady złożonej historii Mazur, gdzie ścierały się
kulturowe (i polityczne) wpływy polskie i niemieckie.
Jerzy M. Łapo
Muzeum Kultury Ludowej
w Węgorzewie
opallapo@poczta.onet.pl
